ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : گنجینه دانشمندان (جلد نهم)
محمد المعروف به فاضل قائینى نجفى رحمه‏اللَّه. وى در یكى از روستاهاى قائن در سال 1305 به دنیا آمده و در دامن والد ماجدش مرحوم حجةالاسلام آقا شیخ عبدالكریم كه از اهل فضل و دانش بودند پرورش یافته و با تشویق و تحریص او به تحصیل علم و كمال پرداخته و مقدمات را از یكى از علماء روستاى مجاورش آموخته و بعد از آن مهاجرت به شهر قائن نموده و در مدرسه جعفریه آنجا اشتغال به تحصیل كرده و سطوح عالیه را از علماء قائن فراگرفته و به واسطه اعتراض به حاكم آن سامان كه موقوفات را صرف در غیر موردش مى‏كرده دستگیر و به بیرجند كه مركز حكومت بوده برده شده ولى حاكم به سبب ایمانى كه در معظم‏له دیده عذرخواهى كرده حتى مبلغى زیاد پول تقدیم ایشان نموده ولى وى نپذیرفته و از آنجا مهاجرت به مشهد مقدس نموده و پس از مدت كوتاهى مسافرت به تهران كرده و بعد از چند ماهى مهاجرت به نجف اشرف كرده و در مدرسه بزرگ آخوند اقامت و پص از چندى با صبیه مرحوم آیت‏اللَّه آقا شیخ على همدانى داماد مرحوم علامه بزرگوار حاج‏آقا رضا همدانى صاحب مصباح الفقیه پیوند همزیستى بسته و مجدا به تحصیل و تكمیل مبانى فقه و اصول و غیره گردیده تا به مدارج عالیه علمى ارتقا یافته و به مرتبه سامیه اجتهاد نائل مى‏گردد. اساتید معظم‏له 1- مرحوم آیت‏اللَّه حاج سید میرزا آقا اصطهباناتى شیرازى 2- آیت‏اللَّه العظمى آقا سید ابوالحسن اصفهانى 3- آیت‏اللَّه العظمى آقا میرزا حسین نائینى رحمه‏اللَّه علیهم اجمعین. داراى اجازات جامع اجتهادى و غیره از آیات عظام و اساتید كرام خود بوده و در اجازه‏اى كه مرحوم آیت‏اللَّه العظمى اصفهانى قدس‏اللَّه سره بر ایشان مرقوم داشته‏اند چنین آمده: فان جناب العالم العامل عماد العلماء العالمین و ملاذ الفقهاء الراشدین جامع المعقول و المنقول حاوى الفروع و الاصول علم الاعلام و ركن الاسلام الشیخ الثقه الجلیل السند و الركن الامید المعتمد الشیخ محمد القائینى المعروف بالفاضل دامت بركاته قد صرف عمره الشریف خصوصا فى ارض الغرى فى تحصیل العلوم الشرعیه حضر لدى الاعلام وجد و اجتهد و وجد ما هو المراده و بلغ درجه الاجتهاد و الاستنباط. و نیز مرحوم آیت‏اللَّه اصطباناتى (ره) چنین مرقوم نموده‏اند: فلا یخفى ان الشیخ الجلیل العالم النبیل الهادى المتقى عمده المحققین و صفوه المجتهدین الشیخ محمد القائینى المعروف بالفاضل دامت بركاته... و نیز از مرحوم آیت‏اللَّه الرجالى الكبیر معروف به سیدابوتراب خونسارى متولد 1271 متوفى 1346 قمرى داراى اجازه روایتى بوده‏اند. از امتیازات مرحوم فاضل قائینى (ره) ممارست و جدیت او در حوزه علمیه نجف به تدریس اصول و فقه بوده كه در طول ده سال صبح و عصر اشتغال داشته و جمع كثیرى از محضر و بیاناتش استفاده نموده‏اند. و در شبهاى ماه رمضان و شبهاى پنج‏شنبه و جمعه دوره سال تدریس علم كلام داشته‏اند چنانچه در مقدمه (مختصر در الثمین) اشاره فرموده‏اند كه من در زمان گذشته چهل سال قبل كتابى در اصول عقاید به فارسى و مكرر در ماه رمضان و شبهاى پنج‏شنبه و جمعه دوره سال براى طلاب و مؤمنین مباحثه نموده و آن را بازگو كردم. بسیارى از صاحبان تراجم مانند علامه تهرانى صاحب الذریعه در طبقات اعلام الشیعه و صاحب معجم رجال الفكر و الادب او غیرهما معظم‏له را در كتب خود یاد و تجلیل نموده‏اند. تألیفات و آثار علمى آن مرحوم 1- وجیزه‏اى در علم اصول كه در سال 1350 هجرى در نجف به طبع رسیده. 2- درر النجفیه در خمس و زكوه در سال 1354 هجرى نیز در نجف منتشر و براى براى دوم در قم به طبع رسیده. 3- حاشیه بر زاد المقلدین آیت‏اللَّه حاج شیخ محمدحسین كاشف الغطاء. 4- حاشیه بر تبصره علامه كه در قم طبع شده. 5- گوهر دین در علم كلام در اصول و فروع دین. 6- ناظم الشتات كه در مطبعه حیدرى تهران به چاپ افست رسیده است و براى آن مرحوم تألیفات گرانقدر دیگریست كه هنوز به طبع نرسیده و مخطوط مانده است. در عصر روز جمعه سیزدهم ربیع‏الاول 1405 هجرى در قم در منزل فرزند برومندش از دنیا رفته و در باغ بهشت در جوار قبر جناب على بن جعفر علیهماالسلام مدفون گردید.
فعالیت ها : : مشاهیر / عالمان و دانشمندان / فقه-اصول فقه